De Leidse hofjes

Leiden telt 35 hofjes in de binnenstad. Deze hofjes zijn stuk voor stuk idyllische plekjes, waar het stadsrumoer is buitengesloten en waar het lijkt alsof de tijd heeft stilgestaan. Hofjes zijn stichtingen, bestemd voor de  huisvesting van arme bejaarden. Ze zijn zo genoemd omdat ze meestal gebouwd werden als een verzameling kleine huisjes rond een gemeenschappelijk binnenterrein. Vaak is er slechts één in- en uitgang, die via een gang of door een hal uitkomt op de openbare weg.


Gewoonlijk was er een portier, die de openings- en sluitingstijden in
de gaten hield (dus op het vastgestelde uur de poort sloot en er niemand meer inliet) en verder hand- en spandiensten verleende aan de bewoners en de regenten. Het bestuur van de stichting bestond bij de stichting meestal uit familieleden van de stichter, maar later kwamen veel hofjes onder de zeggenschap van instellingen op het gebied van de armenzorg. In de meeste gevallen was er ook een aparte vergaderruimte voor het bestuur, de regentenkamer. Soms was die kamer buitengewoon fraai aangekleed, zoals bij het hof Meermansburg.

De regenten regeerden met vrij strenge hand en bonden de bewoners aan een reglement, dat zeer veel zaken voorschreef. Voor de bewoners was het een grote gunst dat zij gratis mochten wonen en vaak nog uitkeringen in de vorm van brood, vlees, bier. Het leven in een hofje was doorgaans dan ook een toonbeeld van rust en netheid. Hofjes werden meestal gesticht door rijke, bejaarde mensen. Zonder twijfel hoopten ze dat, na hun dood, de gebeden van de bewoners zouden helpen bij het verkrijgen van een plekje in de hemel.